Wspieranie koncentracji u dziecka - wskazówki dla rodziców

Wspieranie koncentracji u dziecka - wskazówki dla rodziców
Autor Asia Głowacka
Asia Głowacka26 sierpnia 2023 | 7 min

Koncentracja i skupienie uwagi to kluczowe umiejętności potrzebne dzieciom do efektywnej nauki i prawidłowego rozwoju. Niestety coraz częściej rodzice i nauczyciele obserwują u dzieci rozkojarzenie, roztargnienie i trudności w wykonywaniu nawet prostych zadań wymagających skupienia. Przyczyn problemów z koncentracją może być wiele - od typowego dla danego wieku rozwoju układu nerwowego, przez nadpobudliwość, aż po rzadziej występujące zaburzenia neurorozwojowe. Aby wesprzeć dziecko w rozwijaniu uwagi i koncentracji, warto najpierw poznać typowe objawy świadczące o deficytach w tym zakresie, a następnie zastosować odpowiednie metody stymulowania i ćwiczeń. Dobrze jest też pamiętać, że skupienie uwagi zależy od wielu czynników, takich jak ogólny stan zdrowia dziecka, jego kondycja psychiczna czy styl życia. Dlatego warto zwrócić uwagę na te aspekty i w razie potrzeby skorzystać z pomocy specjalistów.

Jak rozpoznać problemy z koncentracją u dziecka

Typowe objawy deficytu koncentracji

Do typowych symptomów świadczących o problemach dziecka z koncentracją uwagi należą: roztargnienie, trudności z wykonywaniem kilku czynności naraz, łatwe rozpraszanie się pod wpływem bodźców z otoczenia, częste odrywanie się od zadania, popełnianie błędów przez nieuwagę, problemy z pamięcią i zapamiętywaniem, gubienie rzeczy, niecierpliwość i impulsywność. Dzieci z problemami koncentracji często też mają problemy z organizacją i planowaniem zadań, dotrzymywaniem terminów, a także z motywacją i dłuższym wysiłkiem umysłowym.

Różnice między nadruchliwością a zaburzeniami koncentracji

Warto odróżnić typową dla dzieci żywiołowość i nadruchliwość od faktycznych zaburzeń koncentracji uwagi. Nadruchliwe dziecko może mieć okresowo problemy ze skupieniem, ale ogólnie funkcjonuje dobrze w różnych sytuacjach. Natomiast chroniczne problemy ze zwracaniem i utrzymywaniem uwagi mogą wskazywać na deficyty rozwojowe lub zaburzenia. Pomocny w rozpoznaniu może być rodzaj aktywności - nadruchliwe dziecko najlepiej funkcjonuje w ruchu, podczas gdy dziecko z zaburzoną koncentracją ma problemy nawet w czasie zabawy.

Kiedy niepokoić się i zgłosić do specjalisty

Jeśli problemy ze skupieniem uwagi u dziecka są chroniczne i dotkliwie wpływają na codzienne funkcjonowanie - w domu, przedszkolu czy szkole - to warto skonsultować się ze specjalistą. Szczególnie niepokojące są sygnały ze strony wychowawców o dużych deficytach w nauce i społecznych relacjach z innymi dziećmi. Diagnoza specjalistyczna pomoże ocenić przyczyny problemów z koncentracją i odpowiednio je wesprzeć.

Wspieranie koncentracji poprzez odpowiednie warunki

Wyeliminowanie rozpraszaczy w domu i w szkole

Dzieci, które mają problemy ze skupieniem uwagi, szczególnie źle reagują na bodźce rozpraszające ich koncentrację. Warto zatem wyeliminować z ich otoczenia w domu i w szkole różnego rodzaju rozpraszacze - TV, radio, głośne i chaotyczne otoczenie. Pomaga stworzenie spokojnego kącika do nauki i zabawy, w którym dziecko może się maksymalnie skoncentrować na wykonywanym zadaniu.

Zadbanie o odpowiednią ilość snu i wypoczynku

Kluczowe dla utrzymania koncentracji jest zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości snu i regeneracji. Niewyspanie i przemęczenie jeszcze bardziej pogarszają i tak już obniżoną zdolność do skupienia uwagi i main focus. Warto więc pilnować regularnego rozkładu dnia, z wyraźną granicą między aktywnością a odpoczynkiem.

Zapewnienie zdrowej diety wpływającej na koncentrację

Istotna jest też odpowiednia, zbilansowana dieta dziecka, bogata w składniki wpływające pozytywnie na pracę mózgu i układu nerwowego. Posiłki powinny być regularne, a w codziennej diecie nie powinno zabraknąć warzyw, owoców, produktów zbożowych, chudego mięsa, ryb i nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Ćwiczenia i zabawy rozwijające koncentrację

Ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne

Bardzo pomocne w rozwijaniu umiejętności koncentracji mogą być różnego rodzaju ćwiczenia oddechowe, relaksacyjne i uważności. Już kilkuminutowe sesje głębokiego oddychania i wyciszenia pozytywnie wpływają na uspokojenie aktywności umysłu.

Gry i zabawy angażujące uwagę dziecka

Warto wprowadzać zabawy i gry, które wymagają od dziecka skupienia uwagi przez dłuższy czas w celu osiągnięcia sukcesu. Mogą to być zarówno gry planszowe, logiczne łamigłówki, jak i zabawy z wykorzystaniem klocków czy kreatywnego tworzenia.

Regularne ćwiczenie koncentracji przy odrabianiu zadań

Codzienne odrabianie lekcji i prace domowe są dobrą okazją do systematycznego ćwiczenia koncentracji uwagi. Ważne, by zadania były dostosowane do możliwości dziecka i aby dziecko miało wsparcie w postaci cierpliwego dorosłego.

Wzmacnianie motywacji i zainteresowania zadaniem

Wspieranie koncentracji u dziecka - wskazówki dla rodziców

Chwalenie wysiłku i zaangażowania, nie tylko efektu

Aby zmotywować dziecko do wysiłku umysłowego, należy doceniać przede wszystkim jego starania i włożoną pracę w wykonanie zadania. Nawet jeśli efekt nie jest idealny, to sam fakt skupienia uwagi powinien być zauważony i pochwalony.

Dostosowywanie zadań do możliwości i zainteresowań dziecka

Łatwiej przychodzi dziecku koncentracja na czynnościach, które go interesują i które nie przerastają jego możliwości. Dlatego warto dostosować rodzaj aktywności do preferencji i mocnych stron danego dziecka.

Wspólne ustalanie celów i nagród za skupienie

Atrakcyjne dla dziecka może być wspólne ustalanie celów do zrealizowania i nagród, które je czekają za włożony wysiłek i uważność. Nawet symboliczne wyróżnienie pozytywnie wzmacnia i buduje motywację do dalszej pracy.

Wspierające metody wychowawcze

Jasne, spójne reguły i konsekwencje

Pomocne w budowaniu nawyków koncentracji są jasno określone zasady i konsekwentne reagowanie w przypadku ich łamania. Daje to dziecku poczucie bezpieczeństwa i sprzyja rozwijaniu samodyscypliny.

Cierpliwość i dawanie dobrego przykładu

Kluczowa w stymulowaniu koncentracji u dzieci jest cierpliwość ze strony rodziców i opiekunów. Ważne jest też dawanie osobistego przykładu, np. nie korzystanie z telefonu w trakcie rozmowy z dzieckiem.

Bliski kontakt, rozmowy i pochwały budujące pewność siebie

Wsparciem dla dziecka są częste rozmowy wzmacniające więź, okazywanie zainteresowania jego sprawami i pochwały budujące pewność siebie. Przy przyjaznej atmosferze łatwiej o zaangażowanie i skupienie.

Specjalistyczna pomoc przy problemach z koncentracją

Badania i diagnoza przyczyn deficytów koncentracji

Gdy domowe wsparcie nie przynosi poprawy, a problemy dziecka się pogłębiają, niezbędna jest diagnoza specjalistyczna. Może ona wykazać inne przyczyny problemów, np. zaburzenia neurorozwojowe czy ADHD.

Zajęcia terapeutyczne rozwijające uwagę i pamięć

Terapia pedagogiczna i psychologiczna ma na celu rozwijanie osłabionych funkcji, m.in. poprzez specjalne ćwiczenia usprawniające uwagę, pamięć i myślenie przyczynowo-skutkowe.

Farmakoterapia i zalecenia lekarskie w trudniejszych przypadkach

Leki mogą być wsparciem w leczeniu zaburzeń koncentracji, ale tylko pod kontrolą lekarza i jako element kompleksowej terapii. Należy przestrzegać zaleceń medycznych i monitorować reakcje dziecka na leczenie farmakologiczne.

Podsumowanie

Koncentracja jest kluczową zdolnością poznawczą, której rozwój należy wspierać u dzieci od najmłodszych lat. Choć okresowe problemy ze skupieniem są typowe, to chroniczne trudności mogą sygnalizować poważniejsze zaburzenia. Dlatego tak istotna jest obserwacja dziecka i reagowanie na niepokojące sygnały. Oprócz specjalistycznego wsparcia, rodzice i opiekunowie mogą sami zrobić wiele, by stymulować koncentrację uwagi poprzez odpowiednie warunki, ćwiczenia, zabawy, metody wychowawcze i motywacyjne. Wdrożenie tych wskazówek i wsparcie specjalistów daje szansę na rozwinięcie umiejętności koncentracji nawet u dzieci, które na początku przejawiają istotne deficyty.

Najczęstsze pytania

Do typowych objawów należą: rozkojarzenie, łatwe rozpraszanie, trudności z pamięcią i zapamiętywaniem, problemy z wykonywaniem kilku czynności na raz, popełnianie błędów przez nieuwagę.

Niepokój powinny wzbudzać przewlekłe problemy ze skupieniem uwagi, sygnalizowane także przez wychowawców, oraz wyraźnie gorsze funkcjonowanie dziecka w wymagających koncentracji sytuacjach.

Poprzez pochwały wysiłku, atrakcyjne cele i nagrody, dostosowanie zadań do zainteresowań dziecka oraz wspólne ustalanie planu działania i reguł.

Poprzez gry planszowe, logiczne łamigłówki, klocki, układanki, zabawy konstrukcyjne i kreatywne - angażujące uwagę dziecka przez dłuższy czas.

Poprzez kontakt ze specjalistami, przestrzeganie zaleceń lekarskich i terapeutycznych, stymulowanie dziecka w domu do systematycznego ćwiczenia koncentracji i uwagi.

5 Podobnych Artykułów

  1. 7 kreatywnych pomysłów na kolorowanki dla dzieci
  2. Mroczne tajemnice rodzinne: skomplikowane relacje w serialach rodzinnych
  3. Jak uczyć dziecko rozpoznawania emocji?
  4. Jak często kąpać niemowlę? Praktyczne porady dla nowych rodziców
  5. Rozwijanie zdolności manualnych poprzez wycinanki
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Asia Głowacka
Asia Głowacka

Jestem Asia i serdecznie witam Was na blogu poświęconym macierzyństwu i rodzicielstwu. Dla mnie bycie mamą to najpiękniejsza i najbardziej wymagająca rola w życiu. Na moim blogu znajdziecie artykuły, porady oraz relacje z mojego doświadczenia jako matki. 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły

ZdrowieZabawy z piłką dla dzieci - ćwiczenia ruchowe

Zabawy z piłką są doskonałym sposobem na stymulowanie rozwoju psychoruchowego dziecka. Poprzez atrakcyjne formy aktywności budują motorykę, refleks, zwinność i orientację przestrzenną. Jednocześnie uczą koncentracji, współpracy i pewności siebie. Dobierając odpowiednie piłki i zapewniając bezpieczeństwo możemy wspomagać rozwój dziecka.

ZdrowieRozwijanie motoryki małej u dziecka - ćwiczenia i zabawy

Rozwijanie motoryki małej u dziecka jest kluczowe dla jego prawidłowego rozwoju. Regularne ćwiczenia zręczności manualnej poprawiają koordynację ruchową, koncentrację, przygotowują do nauki pisania. Poznaj skuteczne sposoby stymulowania sprawności rąk i palców poprzez zabawę. Dowiedz się, jakie zestawy do ćwiczeń warto wybrać w zależności od wieku dziecka.